-

04-10-2008 Maarn - Landelijke Muziekdag/MIDI en draaiorgels
Van de HCC Muziek - Computer en muziek

Een draaiorgel is een mechanisch muziekinstrument en gebruik maakt van speciale muziekboeken. Dat deze muziekboeken ook met
behulp van programma’s als Midiboek en Noteur, in combinatie met het MIDI protocol, gecodeerd en geponst kunnen worden wist u
waarschijnlijk nog niet! Piet en Chrit laten u de resultaten zien en horen!

MIDI en draaiorgels.
Presentatie en demonstratie door:
Chrit Beaumont en Piet Paardekam

____________________________________________________________________________________________________

Presentatie: P. Paardekam






Midi tegenover audio en wave-formaten.
Wave(audio): digitaal opgeslagen analoge signalen (geluid).
Midi: digitaal gecodeerd notenschrift.
Wave is alleen geschikt om geluid te produceren. Je kunt wave nooit op noot-niveau bewerken en uitlezen.
Midi is geschikt om in een instrument acties uit te voeren, gebaseerd op noten en algemene kenmerken zoals mpo, maatsoort etc.
Dat kan zijn: geluid maken in een synthesizer, maar ook het aansturen van mechanieken.
Omzetten van wave naar midi met de computer is nauwelijks mogelijk.





Het maken van orgelboeken en rollen was altijd een arbeidsintensief proces
1. Selecteren van geschikte muziek
2. Geschikt maken van de muziek voor het instrument – arrangeren
3. Noteren van de muziek op de drager – aftekenen
4. Kappen (ponsen) van de muziek in de drager



Inzetten van de computer bij het maken van boeken en rollen
1. Omzetten van bestaande rollen en boeken naar midi bestanden (inlezen)
2. Arrangeren van de muziek met een muziek-editor programma
3. Printen van een type (template) met het notenbeeld als hulp bij het kappen
4. Kappen van boeken en rollen met een computerbestuurde machine
Alles gebaseerd op midi-bestanden



Midiboek - printen van typen (templates)
Eén programma voor alle instrumenten. Input: midi bestanden; Output: papier met notenbeeld
Beschrijving van het instrument zit in de zg gamma-file
Print voor: Rollen, met ronde reeksen gaatjes (pneumatisch klavier), Kartonnen boeken, met rechthoekige gaten (toetsklavier)
Speeldozen, enkele ronde gaten (tandklavier)
Extra’s:
- Meerdere melodieën in één print (speeldozen)
- Output bestand met stuurgegevens voor ponsautomaten en als input voor Mid2DXF om plotters te kunnen aansturen
- Alle papierformaten en afdruk van meerdere bladen per vel



____________________________________________________________________________________________________

Demonstratie: C. Beaumont




____________________________________________________________________________________________________

Vervolg presentatie: P. Paardekam











Inlezen van orgelboeken en -rollen
Inlezen van boeken met mechanische lezer die met balgjes via het pianola-principe een normaal midi-keyboard bedient
Inlezen van boeken met optische lezer, direct naar midi
Inlezen van rollen via de scanner van Dirk (webcam)
- De ingelezen boeken en rollen moeten daarna naar standaard midi worden vertaald
- De midi-files staan niet ‘op de maattel’ omdat de lezers de metronoom niet kunnen gehoorzamen
In de praktijk is inlezen een heel gedoe

Draaiorgels met midibesturing
De lucht naar iedere pijp wordt door een klep doorgelaten als hij moet spelen
Het klavier (rol- of toets-) stuurt commandolucht naar die kleppen
Het inrichtenvan een orgel met midi betekent dat trekmagneten de functie overnemen van de commandolucht
Dat kan door:
- overnemen van de klavierfunctie waarbij de rest gelijk blijft
- plaatsen van trekmagneten in de pneumatische versterker(s)
Het is meestal heel goed mogelijk om een traditioneel instrument in tact te houden en uit te breiden met midi, zodat zowel
op klavier als met midi kan worden gespeeld










Bewerken van midi files in een universeel muziek editor programma
In het begin werkten de arrangeurs met universele programma’s zoals Cakewalk en Cubase etc. Dat had een aantal nadelen:
Geen ondersteuning met kennis over de eigenschappen van het orgel
- Er werd gewerkt met een indeling die hetzelfde was als op het karton met als gevolg dat de midifile niet zonder meer beluisterbaar
was en dat voor ieder soort orgel een andere midi file moest worden gemaakt
- Ingewikkelde voorzieningen om tijden het werken het juiste geluid te hebben
- Slagwerk moest vóór de tel genoteerd worden
Er was ook een voordeel: het vertalen van dergelijke midifiles naar input voor computergestuurde kapmachines was relatief eenvoudig
en werd doorgaans gedaan met Cakewalk-CAL. Ook werkte de arrangeur met dezelfde indeling van het nootpatroon op het
beeldscherm als vroeger op karton

Noteur
Gemaakt om de nadelen van de universele muziek editors op te heffen:
- Standaard midi files, dus gewoon beluisterbaar
- Uit één midi file kan geprint en geponst worden voor verschillende orgels. De beschrijving van de orgels (gamma-file) zorgt voor de
juiste omzetting
- Tijdens het bewerken meeluisteren zonder speciale hulpmiddelen. Realistische geluidsweergave.
- Direct zichtbaar welke noten zich wel en niet in het orgel bevinden
- Afmetingen van noten in millimeters
- Veel speciale functies voor draaiorgelnotatie standaard aanwezig
- Uitgebreide programmeertaal (MPL), waarmee de meest uiteenlopende bewerkingen op de midi file kunnen worden geautomatiseerd.



____________________________________________________________________________________________________

NADERE INFORMATIE

Download van de software
> http://huizen.daxis.nl/~Ppaardekam

Forum voor de Draaiorgelbobby
> http://86.83.97.165/orgelforum

____________________________________________________________________________________________________

Nog even napraten en luisteren naar de muziek.



©Racer
-